α"δ αιϊ ΰωλπζ
ϊχφιψ ΰιψεςι ΰεπιιϊ δξςτιμιν
"ΰχρεγερ 1947" (ιφιΰϊ ΰιψετδ ϊω"ζ)

τμιθιν αγψλιν αΰαια 1947, ωπϊιιν μΰηψ ριεν ξμηξϊ δςεμν δωπιιδ, ςγιιο δϊψλζε ξςμ 200,000 ξτμιθι δωεΰδ αΰιψετδ αξηπεϊ δςχεψιν, ωδεχξε αψεαν αγψεν βψξπιδ, αΰζεψ ωδιδ αωμιθϊε ωμ φαΰ ΰψφεϊ δαψιϊ. τμιθιν ΰμδ αχωε μςζεα ΰϊ ΰιψετδ, ζιψϊ δθαη ωμ ςν ιωψΰμ. ξωΰμϊν ωμ ψεαν διϊδ "πςμδ μΰψυ ιωψΰμ, ΰψυ ΰαεϊιπε, αλμ γψκ ΰτωψιϊ, βν αγψλιν μΰ ηεχιεϊ. ΰπε ψεφιν μξεμγϊπε".

ςμ τμιθιν ΰμδ περτε βν ιδεγιν ψαιν, ωδφμιηε μαψεη αϊηιμϊ δξμηξδ, αξιεηγ ξτεμιο, μψεριδ. ιδεγιν ΰμδ ηζψε μΰηψ ριεν δξμηξδ ξριαιψ εξξγιπεϊ γψεν ψεριδ, ςαψε ΰϊ τεμιο δδψερδ, εδξωιλε μξηπεϊ δςχεψιν αβψξπιδ.

δςεμν δηετωι ςγιιο μιχχ ΰϊ τφςιε ξδξμηξδ δπεψΰδ, εμΰ ωω μχαμ ΰϊ δτμιθιν ξηερψι δλμ, ιεφΰι δξηπεϊ. ξγψιλιν εωμιηιν ξΰψυ ιωψΰμ πιρε μςεγγ ΰϊ "ωΰψιϊ δτμιθδ", ΰκ δζδιψε ΰεϊν, ωβν αΰψυ ιωψΰμ γψλν μΰ ϊδιδ χμδ. διωεα αΰψυ ςπι, ΰαμ ξμΰ ϊχεεδ. δν δζδιψε ΰεϊν ωδςψαιν αΰψυ ΰιπν ΰεδαιν ΰϊ διδεγιν, εξϊπλμιν μαπιιο δΰψυ. βν δωμθεο δαψιθι, ωχιαμ ΰϊ δξπγθ μπδμ ΰϊ δξγιπιεϊ αΰψυ, ΰιπε ΰεδγ ΰϊ δϊτϊηεϊ διωεα, εΰιπε ψεΰδ αςιο ιτδ ΰϊ ςμιιϊν ωμ διδεγιν μΰψυ ιωψΰμ. δΰδγδ μςψαιν, εαξιεηγ δζγχχεϊν μξχεψεϊ δπτθ ωμδν, δλϊιαδ μΰπβμιν ΰϊ ςξιγϊν μφγ ΰψφεϊ ςψα εμΰ μφγ διδεγιν.

δξμηξδ δΰιεξδ ψεωωδ ΰϊ λμ ξγιπεϊ δςεμν, ελμ ξγιπδ γΰβδ αψΰωεπδ μςφξδ. δξγιπεϊ δξπφηεϊ, ΰψφεϊ δαψιϊ, αψιϊ δξεςφεϊ εαψιθπιδ ηωαε εδεγιςε ωψχ αβμμν πεφηδ βψξπιδ αξμηξδ, εμλο ξεθμ ςμιδο μϊλπο ςεμν ηγω.

ξηπεϊ βψξπιδ δξπεφηϊ, μΰηψ ωπμχηε ξξπδ ημχιν ωεπιν, ηεμχδ μΰψαςδ ΰζεψι λιαεω. δημχ δξζψηι (δΰζεψ δτψερι) ωβγμε λψας ξωθηδ ωμ βψξπιδ, εδϊβεψψε αε ιδεγιν ξςθιν αμαγ, διδ αωμθεο αψιϊ δξεςφεϊ. αψιϊ δξεςφεϊ δβγεμδ, δρεφιΰμιρθιϊ εδχεξεπιρθιϊ, αδ ωψψ δξωθψ δγιχθθεψι ωμ ρθΰμιο, εωωιμξδ ΰϊ δξηιψ δβαεδ αιεϊψ αξμηξδ δΰιεξδ, διιϊδ αθεηδ, ωαςϊιγ δςεμν λεμε ιδιδ χεξεπιρθι. δγϊ αξγιπδ δεφΰδ ΰμ ξηευ μϊηεν, ειδγεϊ ψεριδ διιϊδ ξωεϊχϊ, ΰαμ βν μςζεα ΰϊ δξγιπδ πΰρψ ςμ διδεγιν, μξςθ ΰεϊν τμιθιν ιδεγιν τεμπιν, ωπξμθε ΰμιδ αϊηιμϊ δξμηξδ.

δφςιψιν διδεγιν, ωδφμιηε μφΰϊ ξαψιϊ δξεςφεϊ, δΰξιπε βν δν, αημχν δβγεμ, αλεηδ δςϊιγι ωμ αψιϊ δξεςφεϊ, εαχιεξε ωμ ςεμν ρεφιΰμιρθι ΰηγ. ημχδ δφτεπι ωμ βψξπιδ, ΰζεψ δξαεψβ, αψΖξΖο εδπεαψ, διδ ϊηϊ τιχεηδ ωμ αψιθπιδ. αΰζεψ διδ ξηπδ τμιθιν ΰηγ, αψβο-αμζο, ωδιδ ξηπδ δτμιθιν δβγεμ αιεϊψ αβψξπιδ.

δημχ δγψεξι ωμ βψξπιδ διδ πϊεο μωμιθδ ΰξψιχπιϊ. ΰζεψ ζδ διδ δβγεμ αιεϊψ, εδιε αε ςωψεϊ ξηπεϊ ςχεψιν, αξιεηγ αΰζεψ δςιψ ξιπλο. αξηπεϊ ΰμδ διιϊδ τςιμεϊ ςπτδ ωμ ςζψδ εωιχεν, ωδρϊιιςδ αξιεηγ αςζψϊν ωμ ΰψβεπιν ωμ ιδγεϊ ΰψφεϊ δαψιϊ, λξε δβ'ειπθ, ΰκ βν αςζψϊν ωμ ΰψβεπιν λμμιιν λξε δΰεπψ"ΰ. τςιμι δρελπεϊ διδεγιϊ εδ"δβπδ" ιλμε μτςεμ λΰο αιϊψ χμεϊ.

τςιμεϊν ωμ ωμιηι διιωεα ξδΰψυ μΰ πςωϊδ αβμει, ΰκ λεμν ιγςε ξι δν "ΰπωι δδβπδ", εΰμδ διε αψεαν ηαψι χιαεφιν.

ςζψϊν ωμ ιδεγι ΰψφεϊ δαψιϊ μιεωαι ξηπεϊ δςχεψιν διιϊδ ψαδ, επιϊπδ "ξλμ δμα", ελκ ιλμε δτμιθιν μδϊΰεωω, μτηεϊ ξαηιπδ βετπιϊ, ΰκ ηιι δξηπεϊ πξΰρε ςμιδν, εδν δωϊεχχε μδχιν αιϊ ηγω ε"αΰψφπε". διε ΰξπν μΰ ξςθιν ωηιτωε ΰτωψειεϊ μδβψ μΰψφεϊ δαψιϊ, μαψιθπιδ εμχπγδ, ξϊεκ ξηωαδ ωΰιο αλεην μςξεγ αμηφιν δχωεψιν αιωιαδ αΰψυ ιωψΰμ, ΰκ ΰμδ μΰ βιμε ζΰϊ αψαιν.

αξηπεϊ διιϊδ δϊΰψβπεϊ μτι ξτμβεϊ, χιαεφιν εχαεφεϊ πεςψ, ελξεαο, δωΰμδ δςιχψιϊ διιϊδ "ξϊι πςμδ?".

αΰζεψ δφψτϊι, ωδιδ βν δεΰ αημχδ δγψεξι ωμ βψξπιδ, μΰ διε ξηπεϊ ωμπε, εξξιμΰ βν μΰ διιϊδ τςιμεϊ ωμ ωμιηιν ωμπε.

αιο λμ δΰζεψιν διε βαεμεϊ, ΰκ μξςθ αβαεμ δψερι, δτιχεη ςμ δβαεμεϊ μΰ διδ ιςιμ.

ξφα γεξδ διδ βν αΰερθψιδ, ωδιιϊδ ξηεμχϊ αςιχψ μΰζεψ δΰξψιχπι αγψεν εμΰζεψ δψερι αφτεο.

βν αωϊι ςψι δαιψδ, ειπδ εαψμιο, διε ΰζεψι λιαεω, αςιχψ ΰξψιχπιν εψεριν.

δτςιμεϊ δςιχψιϊ ωμ δ"δβπδ" δϊψλζδ αΰζεψιν δΰξψιχπιν, εμλο διδ φεψκ μψλζ ΰϊ διδεγιν αΰζεψιν ΰμδ. τςιμεϊ ζε πςωϊδ ςμ ιγι ΰπωι δ"δβπδ" αςζψϊν ωμ ριιςπιν ξχεξιιν ψαιν, εδιΰ γψωδ ϊεωιιδ ψαδ (εβν ϊωμεξι ωεηγ), εδιιϊδ ξετχγϊ αιγι ΰπωι δ"αψιηδ", ωδιιϊδ ζψες ωμ δ"δβπδ".

βν ξδΰψφεϊ δβεαμεϊ, λξε φ'λιδ ετεμιο, διδ φεψκ μδςαιψ ιδεγιν αβαεμεϊ, εβν τδ τςμδ δ"αψιηδ" αιςιμεϊ.

δαΰϊ δςεμιν ΰψφδ διιϊδ φψιλδ μδιςωεϊ γψκ πξμι διν δϊιλεο, εδφψιλδ ΰϊ δςαψϊ διδεγιν μξγιπεϊ ΰμδ, εωεα, αγψλιν μΰ ηεχιεϊ. δΰψφεϊ δςιχψιεϊ μτςιμεϊ ζε διε ΰιθμιδ εφψτϊ.

δςαψϊ ιδεγιν μΰιθμιδ αγψλιν μΰ ηεχιεϊ, δφψιλδ ξςαψ αγψλιν χωεϊ αδψι δΰμτιν, εβν τδ τςμε ηαψι δ"αψιηδ". αΰιθμιδ διε ξηπεϊ – χιαεφιν, μψεα, αθιψεϊ ξηευ μςψιν. δρςϊ δΰπωιν μξχεξεϊ δξςβο ωμ ρτιπεϊ δξςτιμιν δϊαφςδ αξωΰιεϊ. ωμθεπεϊ ΰιθμιδ δςμιξε ςιο, ΰκ βν τδ πζχχε μςζψϊ δ"ξξεο". δωτςϊδ ωμ ξξωμϊ αψιθπιδ αΰιθμιδ διιϊδ ψαδ, εβψξδ μχωιιν ατςιμεϊ ζε.

γεξδ διδ δξφα αφψτϊ, εων ψελζε δΰπωιν ξιγ αγψεν δξγιπδ, μΰεψκ ηετι διν δϊιλεο, εωεα αθιψεϊ ΰε ξηπεϊ χθπιν. βν τδ διδ τιχεη ωμ δΰπβμιν, ΰαμ τηεϊ δγεχ, εξξωμϊ φψτϊ διιϊδ ςφξΰιϊ ιεϊψ ξξξωμϊ ΰιθμιδ. ηφιιϊ δβαεμ ξβψξπιδ μφψτϊ δφψιλδ ΰωψϊ λπιρδ, εαιθηεο ωδπερςιν ΰλο μΰ ιιωΰψε αφψτϊ, εδπριςδ διΰ μφεψκ ξςαψ αμαγ.

δΰεπιδ "τψζιγπθ εεψτιμγ"
δρτιπδ διϊδ ΰπιιδ ΰξψιχπιϊ, ωπαπϊδ αωπϊ 1928 αων "τψζιγπθ εεψτιμγ". ρτιπδ ζε πεςγδ μπριςεϊ αχεειν χφψιν απδψεϊ. δξλεπεϊ ωμδ διε θεαεϊ εηζχεϊ, ξδιψεϊδ εχιαεμδ βγεμιν. διΰ πχπϊδ ϊξεψϊ 50,000$ ωπϊψξε ςμ-ιγι "ιγιγι δδβπδ", ξαιο ιδεγι αεμθιξεψ ωαΰψφεϊ δαψιϊ, αξβαιεϊ ααϊι λπρϊ. φεεϊ δΰπιιδ βειρ αΰψφεϊ-δαψιϊ, ψεαε διδ ξεψλα ξιδεγιν ξϊπγαιν ΰξψιχΰιν, ελμμ βν ΰϊ δλεξψ δτψεθρθπθι β'εο βψεΰεΰμ (Grauel), ωδιδ ΰεδγ ςν ιωψΰμ. μψα δηεαμ ξεπδ αηεψ ΰψυ-ιωψΰμι φςιψ, ιφηχ ΰδψεπεαιυ (ΰιιχ).

αΰαια ϊω"ζ (1947) δφμιηδ δρτιπδ μφΰϊ ξΰψφεϊ-δαψιϊ εδβιςδ μΰιθμιδ. αμηυ ξξωμϊ αψιθπιδ, ωμΰ μρτχ ξζεο εγμχ μΰπιιδ, ΰρψε δΰιθμχιν ΰϊ δτμβϊδ, ΰκ αδωϊγμεϊδ ωμ ςγδ ριψπι, τςιμϊ δδβπδ αΰιθμιδ, δϊςμξε δωμθεπεϊ ξδεψΰεϊ δαψιθιν, επξφΰε γψλιν μδςμεϊ ςμ δΰπιιδ ξζεο εγμχ. δΰπιιδ δβιςδ μπξμ τεψθ-γδ-αεχ αγψεν φψτϊ.

δαΰϊ δξςτιμιν μγψεν φψτϊ.
αφψτϊ ςφξδ διε ψχ λ- 300 ξεςξγιν μςμιιδ, εδωΰψ διε φψιλιν μαεΰ ξξηπεϊ αβψξπιδ. δωϊγμε μξπες ΰϊ φΰϊν ωμ ιμγιν χθπιν, ωμ πωιν αηγωι δδψιεο δξΰεηψιν εωμ ζχπιν. δλξιδδ μδβις μΰψυ διιϊδ λδ ηζχδ, ωδιε ξεςξγιν ωδρϊιψε ΰϊ δΰξϊ, δο δβιμ δΰξϊι, δο ξημεϊ ωεπεϊ, ελε'. βν δςαψ ωμ δξεςξγιν δερϊψ, λβεο δωϊιιλεϊ μχεξεπιρθιν ΰε μΰψβεπιν χιφεπιιν ΰηψιν,ωηαψιδν μΰ διε ψφειιν ςμ ΰπιεϊ δξςτιμιν ωμ δδβπδ.

αλγι μΰτωψ ΰϊ δςαψϊν ωμ ΰμτι τμιθιν ξϊηεξι βψξπιδ μφψτϊ, δεωβδ ΰωψϊ ξςαψ χιαεφιϊ μπριςδ μχεμεξαιδ.

δςεμιν ςζαε ΰϊ βψξπιδ αωϊι ψλαεϊ εαςωψεϊ ξωΰιεϊ. αξςαψ δβαεμ δωϊξωε αΰεϊν ΰωψεϊ λπιρδ ξρτψ τςξιν, εδφψτϊιν δςμιξε ςιο ξϊψξιϊ ζε.

δςεμιν ηεμχε μχαεφεϊ ωμ λωμωιν πτω, εαψΰων ΰηψΰι ερβπε. δωϊγμε μωξεψ ςμ χαεφεϊ δεξεβπιεϊ ωμ ξτμβδ, χαεφεϊ πεςψ, αεγγιν εωεξψι ξρεψϊ. βν αξωΰιεϊ διε λψβιμ ωμεωιν περςιν, εβν ημεχϊ δΰελμ αεφςδ μτι χαεφεϊ ΰμε.

ςν δςαψϊ δςεμιν μιγι δδβπδ, πχας ωψχ δεψΰεϊ ξτχγι δδβπδ χεαςεϊ, ελμ δϊηιιαεϊ ηαψϊιϊ ΰε ξτμβϊιϊ χεγξϊ ξϊαθμϊ – ξςιο ξωθψ φαΰι.

αγψεν φψτϊ, χψεα μπξμ διφιΰδ, τεζψε δςεμιν αωϊιν ςωψδ ηεεϊ ωμ "δημευ" (ζψες ωμ δ"δβπδ" αφψτϊ), εφιτε μβξψ δδλπεϊ ςμ δΰπιιδ. ςμ λμ δτςεμδ πιφηε ξτχγ δρτιπδ, ιερσ δξαεψβψ (δψΰμ), ερβπε, ξιλδ τψμρεο (τψι). αδβις ξεςγ δδτμβδ ςαψδ δΰπιιδ μπξμ δδςτμδ δεεϊιχ ρθ. μξςτιμιν διδ ΰρεψ μςζεα ΰϊ δηεεϊ – δξηπεϊ, εωψψ ων ξωθψ ηφι-φαΰι. λμ δξςψκ δφψικ ϊΰεν ψα, εαεφς ςμ ιγι ωμιηι "δβπδ" ξεςθιν, εαςζψϊ ιγιγιν ξφψτϊ, αςιχψ ΰπωι ξΰχι, ωμηξε αξηϊψϊ αφψτϊ αζξο λιαεω δπΰφιν.

αςωιψι αιεμι 1947, ιφΰδ ωιιψδ ωμ λ- 150 ξωΰιεϊ, ξλερεϊ ααψζπθ, ξδηεεϊ - δξηπεϊ, μςιψ δπξμ ρθ, μιγ ξψριι, ςμ-ξπϊ μδςμεϊ ΰϊ δξςτιμιν μΰπιιδ. βν λΰο διδ φεψκ αϊΰεν ξγειχ, εαωιξεω αγψλιν ςεχτεϊ. δξαφς δεωμν ϊεκ 8 ωςεϊ, εξςμ 4,500 ξςτιμιν δεςμε ςμ δρτιπδ. διδ ζδ δξρτψ δβγεμ αιεϊψ, ςγ ΰζ, ωμ ξςτιμιν ςμ ΰπιιϊ ξςτιμιν ΰηϊ.

δδτμβδ
ξψλζ δδβπδ αΰιψετδ διδ ατψιζ, εαψΰωε ςξγ ωΰεμ ΰαιβεψ. δλπϊ ρτιπεϊ δδςτμδ διϊδ αιγι δτμι"ν (τμξ"η - ιν), ωξψλζε διδ αΰψυ, εαιγι τιχεγ δδβπδ ωαφψτϊ. ςμ ριτεο δρτιπδ διε ψα δηεαμ ΰιιχ ψαιπεαιυ ξδτμι"ν, εδΰηψΰι ςμ δπερςιν / ξςτιμιν, ιερι δψΰμ. δριγεψιν αωαιμ δξςτιμιν ςμ ωμωϊ δριτεπιν διε ραιψιν. φτιτεϊ δγψβωιν μωιπδ, δριγεψιν μδλπϊ δΰελμ, εςζψδ ψΰωεπδ. δλμ διδ ξεϊΰν μδτμβδ ωμ ωιωδ ιξιν, ωΰϊ ρετδ – ξι ιεγς. ΰελμ εξιν διε ξελπιν αωτς. δΰπβμιν, ωρελπιδν ωψφε αφψτϊ, ιγςε ςμ δτςιμεϊ, επιρε μδτψις μδτμβϊ δΰπιιδ αγψλιν γιτμεξθιεϊ γψκ ξξωμϊ φψτϊ, εςμ-λο διδ φψικ μφΰϊ ξπξμ ρθ, εαδχγν δΰτωψι. ωμθεπεϊ δπξμ χιαμε δεψΰδ μςλα ΰϊ ιφιΰϊ δρτιπδ. διφιΰδ ξπξμ ρθ δφψιλδ πεεθ, ωδαθιη μαεΰ αμιμδ, εζΰϊ ΰηψι χαμϊ ϊωμεν βαεδ. δεΰ μΰ δβις! ψα δηεαμ εξτχγ δδβπδ δημιθε μπρεϊ μφΰϊ αλεηεϊ ςφξν, πιϊχε ΰϊ λαμι δςεβο, ΰκ ςμε ςμ ωψθεο. αξδμλιν χγιξδ εΰηεψδ, ξςωδ γι ξρελο, δφμιηε μαρεσ μδωϊηψψ, εμφΰϊ ΰϊ δπξμ. ΰξπν, διδ αλκ ριλεο βγεμ, ΰκ μδιωΰψ απξμ ρθ, εαφψτϊ αλμμ, διεε ρλπδ βγεμδ ΰσ ιεϊψ. δδωμλεϊ δφτειεϊ διε λαγεϊ, εαιπιδο δτρχϊ δςμιιδ δαμϊι ηεχιϊ ξφψτϊ, επιφηεπν ωμ δαψιθιν.

"δαιϊδ"
ξηευ μξιν δθψιθεψιΰμιιν ωμ φψτϊ ηιλϊδ μρτιπϊ δξςτιμιν ξωηϊϊ αψιθιϊ, εΰμιδ δφθψτε ϊεκ ιεν - ιεξιιν ΰπιεϊ ξμηξδ αψιθιεϊ περτεϊ. ΰεειψϊ δϊψεξξεϊ ωψψδ ςμ δΰπιιδ, ωψε ωιψι ξεμγϊ ε - "ςεγ ξςθ πβις μΰψφπε!!!"

ξωηϊϊ αψιθιϊ δχωψ ςν δ"δβπδ" αΰψυ διδ αΰμηεθ, εδιωεα αΰψυ χιαμ αψγιε ΰϊ δξιγς ςμ δΰπιιδ δφτειδ μδβις. ων δΰπιιδ δερα ςϊδ μ"ιφιΰϊ ΰιψετδ ϊω"ζ –ΰχρεγερ 1947", εωμθ βγεμ πϊμδ αιψλϊιδ. ΰχρεγερ, ωπαπϊδ λρτιπϊ πδψ, ωημχδ δϊηϊεο ωθεη εμΰ ωχες ςξεχ αξιν, διιϊδ ςμ λο ψβιωδ μϊπεγεϊ βμι διν ιεϊψ ξΰωψ ρτιπεϊ ιν ψβιμεϊ. ρτιπδ ζε διιϊδ ςωειδ μδϊχψα μηεσ αΰψυ ιωψΰμ ιεϊψ ξΰωψ ΰπιεϊ δξμηξδ, εδιιϊδ ξηωαδ μπφμ ιϊψεο ζδ αχψα ωςωει μδϊηεμμ ρξεκ μΰψυ. αψεψ διδ, ωιδιδ ξΰαχ ςν λεηεϊ δφαΰ δαψιθι, εδξςτιμιν δλιπε ΰϊ ςφξν, εδϊχιπε ψωϊεϊ ςμ ξπϊ μδχωεϊ ςμ δηιιμιν μςμεϊ μρτιπδ, λξε-λο δλιπε ϊηξεωϊ – χετρΰεϊ ωιξεψιν, ϊτεηι ΰγξδ, ΰαιζψι ξϊλϊ εξχμεϊ ςυ.

δελπε χαεφεϊ ετμεβεϊ ωιιςεγο διδ μμηεν πβγ δαψιθιν, δςωειιν μτμεω μριτεο δΰεπιιδ. αιεν ωιωι λ"η αξπην-ΰα, 18 αιεμι, αωςδ 02.30, δημδ δξϊχτδ ωμ δφι δαψιθι, λ- 40 χ"ξ ξξεμ ηεσ ςζδ ξηευ μϊηεν δξιν δθψιθεψιΰμιιν. ηξωϊ δξωηϊεϊ ξπςε ΰϊ δξωκ δδτμβδ, επβηε α- "ΰχρεγερ" ξωπι φγγιδ.

τφεςιν ΰηψι δχψα ϊηϊ ηιτει ωμ ιψιεϊ, τψφε ηεμιεϊ ωμ ξμηιν αψιθιιν μ"ΰχρεγερ". μεηξι "ΰχρεγερ" χιαμε ΰϊ τπιδν αξθψ ωμ χετρΰεϊ ωιξεψιν. δπεςψ δαεβψ εδξΰεψβο διδ αιο δμεηξιν δςιχψιιν. δξμηιν τψφε μϊΰ δδιβει ωμ δΰπιιδ,εδψβε αξλεϊ ΰϊ χφιο διν δΰξψιχπι, ειμιΰν αψπωθιιο, ωαΰ μςζψϊ ξςτιμι "ΰχρεγερ" απριςϊν. αΰπιιδ δλιπε ξψΰω δβδ ημιτι, λκ ωδΰπιιδ ιλμδ μδξωικ μωεθ. δξμηιν δξωιλε αχψα, αιψιεϊ εαβζ ξγξις, επδψβε ςεγ ωπι ξςτιμιν, αιπιδν πςψ αο 15, εςωψεϊ πτφςε. δωιξεω αφετψιν ξηψιωι ΰεζπιιν, αζψχεψιν εαριμεπι ξιν ωμ ΰεπιεϊ δξμηξδ, ετψιφϊ ξιν μριτεο δϊηϊεο βψξε μξδεξδ, εμτφιςϊν ωμ ςωψεϊ ξςτιμιν. δξφα διδ χψεα μιΰεω. δψετΰ δΰηψΰι ςμ δΰπιιδ δεγις μξτχγι δΰπιιδ, ωΰν μΰ ιβιςε ξδψ μηιτδ, ιω ρλπϊ ηιιν μξρτψ τφεςιν, εαξιεηγ μηεμιν δζχεχιν μςιψειιν. ΰκ, λτι ωπεγς μπε ψχ αΰηψεπδ, βν δαψιθιν δημε μδϊιιΰω. ξτχγι "ΰχρεγερ", ωηωωε μηιι δτφεςιν, αιχωε ςμ λο, ωαιϊϊ πωχ, εδαΰϊ δΰεπιδ μηιτδ, μων δΰπιιδ δβιςδ αωςδ ωϊιιν αφδψιν.

αςιψ ηιτδ δελψζ ςεφψ. δαψιθιν δημε ξιγ αδςαψϊ δξςτιμιν μωμεωϊ ΰεπιεϊ δβιψεω "ΰεωο ειιβεψ", "ΰξτιιψ ψειΰμ" ε - "ψΰπιξιγ τΰψχ". διε ΰιμε ΰεπιεϊ ρθπγψθιεϊ ωιεςγε μδςαψϊ ηιιμιν εφιεγ. λμ δξςτιμιν ζλε μγψεκ ςμ ΰγξϊ ΰψυ ιωψΰμ μξωκ ξρτψ γχεϊ, γαψ ωπρκ αδν ΰεωψ εριτεχ. δτφεςιν εξμεειδν πωΰψε αηιτδ.

δςαψϊ δξςτιμιν μωμεωϊ ΰεπιεϊ δβιψεω

αζξο τςεμϊ δβιψεω μΰπιεϊ δβιψεω δαψιθιεϊ, δφμιηε ξτχγι "ΰχρεγερ" εΰπωι δτμι"ν μδρϊϊψ αωμωδ ρμιχιν ωδελπε ξψΰω. μΰηψ ωτεπε λμ δξςτιμιν ξδΰπιιδ, δεψγε λμ δξρϊϊψιν αδ αςζψϊ τεςμι δπξμ διδεγιν επωΰψε αΰψυ, μξςθ ωμεωδ ΰπωι φεεϊ "ΰχρεγερ", ωδξωιλε ςν δξςτιμιν αΰπιεϊ δβιψεω. αζξο δδςαψδ ωμ δξςτιμιν πμχηε ξδν δηαιμεϊ ωμδν, μων αγιχδ ΰν ιω αϊελο λμι πωχ ΰε ηεξψιν ξρελπιν ΰηψιν. ηαιμεϊ ΰμε, ωδιε μξςωδ φψεψεϊ ωωχμε τηεϊ ξςωψδ χ"β λμ ΰηϊ – δξωχμ δξψαι ωδιδ ξεϊψ μλμ ξςτιμ μχηϊ ςξε, δλιμε ΰϊ λμ ψλεωε ωπωΰψ με. ψεαν ωμ φψεψεϊ ΰμε ΰαγ αδξωκ δξρς. ψωιξδ ημχιϊ ωμ αςμι δφψεψεϊ πξφΰϊ αιγιπε!

μΰηψ ωδΰπβμιν δεγιςε μξςτιμιν ωδν ξεςαψιν μχτψιριο, ξρς περσ ωμ λ- 10 ωςεϊ, δν μΰ γΰβε αξιεηγ! αωμεωϊ ΰπιεϊ δβιψεω "δχφιαε" δαψιθιν λωμιω ξωθη δΰπιιδ ςαεψ δτμιθιν διδεγιν, εζΰϊ, ξΰηεψι βγψι ϊιμ. αξηρπιν βγεμιν εγηεριν, δψΰειιν μξβεψιν ωμ λ- 500 πτω, γηρε λ- 1,500 τμιθιν, εωεα, λαιλεμ, μπριςδ ωμ ξρτψ ωςεϊ, εμλο μΰ πψΰϊδ λμ αςιδ . δΰπιεϊ δϊψηχε ξδπξμ, εξι ωξφΰ ξχεν ςμ δριτεο δχθο, ιλεμ διδ μψΰεϊ αψχς ΰϊ αϊι ωλεπεϊ δλψξμ ξεΰψιν αμιμ ωαϊ.


ηζψδ μΰιψετδ
λςαεψ ιεξιιν δαιπε λμ δξςτιμιν ωδΰπβμιν ωιχψε μδν, εδν ΰιπν ξεαμιν μχτψιριο, ΰμΰ, ηζψδ μφψτϊ. διε ΰμε ψβςιν χωιν αιεϊψ. δωχψ εδΰλζψιεϊ ωμ ξξωμϊ αψιθπιδ, δδϊχτδ ςμ "ΰχρεγερ" ξηευ μξιν δθψιθεψιΰμιιν, απιβεγ μΰξπδ δαιπμΰεξιϊ, δϊχτδ ΰλζψιϊ εαψεθμιϊ ςμ ηρψι ιως, λμιΰϊν αΰπιεϊ δβιψεω λωαειιν αϊπΰιν ωμ "ΰεωεειυ φτδ" (λτι ωδβγιψ ζΰϊ ΰηγ ξξτχγι ΰεπιεϊ δβιψεω δαψιθιν), εμαρεσ, δηψξϊ ψλεων δγμ εδηζψϊν μφψτϊ - δαιθει "ξπεεμιν" μαψιθιν, λτι ωλιπε ΰεϊν, διδ ςγιο μξγι!

λμ δφεεϊ δΰπβμι ωμ δΰπιιδ ιγς ςμ δωχψ δζδ, ωδψι δν ςφξν δφθιιγε αξζεο μ- 11 ιεν, ξωκ δπριςδ μφψτϊ, ΰεμν, ςαεψ δξςτιμιν / δωαειιν δφθιιγε αξζεο μιεν ΰηγ αμαγ! δξζεο διδ ξεψλα ξαιρχεειθιν ξςετωιν εξϊεΜμςιν ωζξο ωιξεων τβ μτπι ωπϊιιν, ξψχ ςν ϊςψεαϊ ξωεπδ, ελξεαο, αωψ μΰ λωψ. δξζεο ηεμχ τςξιιν αιεν. δξςτιμιν ψςαε. δν ιωπε ςμ "ξιθεϊ" ξαγ ωμ ΰεδμιν εαΰψας χεξεϊ, ΰε ςμ δψφτδ, εςγιιο μΰ διδ ξχεν μλεμν. ΰϊ ξπϊ δξιν ηιμχε τςξιιν αιεν εαξωκ ωςϊιιν, εδιΰ δρτιχδ μωϊιδ εμψηιφϊ δτπιν. ααϊι δωιξεω μβαψιν διε ηξιωδ ξχεξεϊ μμΰ ξηιφεϊ αιπιδν, ελξρτψ δζδ μπωιν, εζΰϊ αωπι ξχεξεϊ αΰπιιδ. διε ξχμηεϊ αεγγεϊ ςν ξι-ιν, λΰωψ ραεο ψβιμ ΰιπε τςιμ αξιν ξμεηιν.

δϊΰιν αΰπιιδ διε ϊΰι αψζμ μμΰ ημεο, μμΰ ΰεεψεψ εΰεψ. ςμ ωθη ωμ 35 X 10 ξθψ αςψκ, ιωαε χψεα μΰμσ ΰιω! δχιυ διδ μεδθ, εδξηπχ εδρψηεο δξξε ςγ λγι ςιμτεο. δΰπωιν ωλαε ΰιω ςμ-βαι ψςδε. μΰ διδ ξχεν μδφιβ λσ ψβμ. αϊεκ λμ ΰμδ διε ξΰεϊ ιμγιν χθπιν, ωφας ςεψν διδ λςιο δςετψϊ, ξμλμεκ εξηεμι. αιο δξςτιμιν δωαειιν αωμεωϊ δΰπιεϊ μΰ διδ χωψ, ελξεαο βν μΰ μςεμν δηιφεο. αωϊι ΰπιεϊ διδ ΰιω "δβπδ", ωπωΰψ ξφεεϊ ΰχρεγερ, εαΰεπιδ δωμιωιϊ μΰ διδ ξτχγ. αςεμν μΰ ιγςε ςμ δχψα α"ΰχρεγερ", εβν μΰ ςμ ξδ ωχεψδ αΰπιεϊ δωαειιν. αΰψυ ιγςε ψχ ςμ δχψα ωδιδ α"ΰχρεγερ", εζΰϊ, ξτι ΰπωι φεεϊ δΰπιιδ ωπωΰψε αΰψυ.

λΰωψ δβιςε ωμεωϊ ΰπιεϊ δωαειιν μπξμ τεψθ-γδ-αεχ, μΰ δψηχ ξξψριι, αφψτϊ, ςμε ςμιδο πφιβι ξξωμεϊ φψτϊ εΰπβμιδ αμεει ξρτψ ςιϊεπΰιν εξϊψβξιν μιιγιω (ωδιε ξΰπωιπε). δαψιθιν γψωε ξδφψτϊιν μδεψιγ ΰϊ δξςτιμιν ξδΰπιεϊ αλεη, ε / ΰε μτηεϊ, μδεγις μδν ωδν μΰ ιχαμε ιεϊψ ξζεο εξιν. δφψτϊιν μΰ χιαμε ΰϊ δϊλϊια δζδ, εςμ λο δεγιςε μξςτιμιν, λωπλπρε μξλμΰεϊ, ωξι ωψεφδ μψγϊ δφψτϊιν ιδιε ξελπιν μχαμ ΰεϊν, ΰκ δν μΰ ιεψγε αλεη. ωμεωϊ δΰπιεϊ πγψωε μςβεο ξηευ μξιν δθψιθεψιΰμιιν ωμ φψτϊ . ξωμεωϊ δΰπιεϊ χιαμε δφψτϊιν ΰϊ ΰεϊδ δϊωεαδ, "ϊεγδ μξξωμϊ φψτϊ, ΰκ ΰπε πψγ ψχ αΰψφπε", εζΰϊ αμιεει ωιψϊ "δϊχεεδ". λΰο λαψ πεγς μςεμν ςμ θψβγιιϊ ΰχρεγερ δςιχψιϊ, εςμ ψεη δμηιξδ ωμ δξςτιμιν. δςεμν ψβω!

δξεργεϊ διδεγιιν αφψτϊ εαΰψφεϊ δαψιϊ, αςιχψ αςζψϊ δβ'ειπθ, ριτχε ςϊδ ξζεο μξςτιμιν αΰπιεϊ. ξτχγεϊ δδβπδ αΰψυ εατψιζ διε παελεϊ λαψ ξδψβς ωδΰπιεϊ μΰ δβιςε μχτψιριο. διδ αψεψ, ωλΰωψ ιεψγε δξςτιμιν αλεη αφψτϊ, ΰε ωδξςτιμιν, ΰηψι δςιπειιν ωςαψε, ιψγε αψφεο εαξρτψ βγεμ, ΰτιμε ξΰπιιδ ΰηϊ, ιδιδ ζδ δπιφηεο ωμ δΰπβμιν, εξτςμ δδςτμδ μΰ ιιξωκ.

ωμιηι δ"δβπδ" δαεγγιν πζχχε μϊηαεμεϊ, λγι μςμεϊ ςμ ΰπιεϊ δωαειιν ςμ-ξπϊ μςεγγ ΰεϊν, εμξπες ΰϊ χψιρϊε ωμ ξτςμ δδςτμδ. ωμεωδ ωμιηιν δφμιηε μδρϊπο εμςμεϊ, εΰηγ δωμιηιν βν μΰπιιδ "ΰεωο ειβεψ", ξχεν ωςγ λδ μΰ διδ ωμιη δ"δβπδ", εδεΰ χιαμ ΰϊ δτιχεγ ξθςν δ"δβπδ" αΰπιιδ ζε, ωπηωαδ λαςιιϊιϊ, λι ξξπδ ιψγε λαψ λ- 100 ξςτιμιν.

ξτχγι δδβπδ ςμ ΰπιεϊ δβιψεω διε: ςμ "ΰξτιιψ ψειΰμ" ξιλδ τψι ("βγ"), εΰϊε δηεαωϊ ριξδ ωξεχμψ, ςμ "ψΰπιξιγ τΰψχ" φαι λφπμρεο ("ξιψι") ωδςαιψ δτιχεγ μιγι ξψγλι ψεζξο, αλιψ ξπδιβι δξςτιμιν, εςμ "ΰεωο ειβεψ" διδ ξΰιψ ωεψυ ("ηιιν").

αιο ξτχγι δδβπδ αΰπιεϊ διδ χωψ ξρειν αςζψϊ τϊχΰεϊ ωδεςαψε αΰψβζι δξζεο ωδεαΰε μΰπιεϊ εδηζψε δηεφδ, ΰκ ςν λμ ζΰϊ, λμ δΰηψιεϊ ψαφδ ςμ ξτχγι δ"δβπδ" αΰπιεϊ.

ΰηψι δξϊπδ ωμ ωμεωδ ωαεςεϊ ατϊη δπξμ αφψτϊ, εαμηυ γςϊ χδμ δςεμξιϊ, δεγιςδ ξξωμϊ αψιθπιδ μξςτιμιν, ωΰν μΰ ιψγε ςγ ιεν ωιωι ΰηψι δφδψιν, 22 αΰεβερθ, ιαιΰε ΰεϊν μδξαεψβ ωαβψξπιδ, ωδιιϊδ αΰζεψ δλαεω δαψιθι, εων ιεψιγε ΰεϊν αλεη. βν δεγςδ ζε πξρψδ μξςτιμιν ιωιψεϊ, εωεα δϊωεαδ διιϊδ - ωιψϊ "δϊχεεδ".

δεψγδ αλη αδξαεψβ δΰπιεϊ δτμιβε, εΰηψι ωιιθ ωμ 5 ιξιν δβιςε μπξμ βιαψμθψ (βιαψμθψ ωιιλϊ μαψιθπιδ). απξμ βιαψμθψ ςβπε δΰπιεϊ ωμεωδ ιξιν, εαζξο δζδ ωμηε ιδεγι βιαψμθψ ξζεο μξςτιμιν. ΰηϊ ςωψδ ΰπιεϊ αψιθιεϊ μιεε ΰϊ ωμεωϊ ΰπιεϊ δωαειιν. δξωκ δξρς διδ μδξαεψβ αβψξπιδ, ων δεψγε δξςτιμιν αλεη εαΰλζψιεϊ, αςζψϊ ξχμεϊ, ξδΰπιεϊ. δτχεγδ ωπιϊπδ ς"ι ξτχγι δΰπιεϊ διιϊδ – δϊπβγεϊ τριαιϊ, εδςιχψ μΰ μβψεν μΰαγο πτωεϊ. δΰπβμιν δαιΰε ηιιμιν ξΰπβμιδ, λγι μδεψιγ ΰϊ δξςτιμιν, λΰωψ πγψωε 5 ηιιμιν μδεψγϊ ιμγ ΰηγ. ων λαψ πεληε ςιϊεπΰιν, εςλωιε δαιπε δξςτιμιν, ωΰλο δςεμν ιεγς ςμ ξδ ωχεψδ, εςμ δηζψϊ τμιθι δωεΰδ μβψξπιδ δΰψεψδ. αΰηϊ δΰπιεϊ δεθξπδ τφφδ χθπδ, ωδιιϊδ φψιλδ μδϊτεφυ ΰηψι ιψιγϊ δξςτιμιν, ΰκ διΰ δϊβμϊδ ςμ-ιγι δΰπβμιν εμΰ βψξδ λμ πζχ.

αδξαεψβ δεςξρε δξςτιμιν ςμ ψλαεϊ ςν ημεπεϊ ξψεωϊιν, εδλμ αμιεει φαΰ λαγ, εδερςε μωπι ξηπεϊ μιγ μιαχ, "ττπγεψσ" ε"ΰΗν ωθΰεΙ". δξηπεϊ δζλιψε μξβεψωιν ΰϊ ξηπεϊ δψιλεζ. δν πγψωε μξρεψ τψθιν ΰιωιιν, εψαιν ξρψε ων τιχθιαι ΰε ων ξωεπδ λβεο ΰγεμσ αεειο (αεειο διδ ωψ δηευ δξψεως ωμ αψιθπιδ, εΰγεμσ διδ ωξε δτψθι ωμ διθμψ) ΰε βψθδ βψαε (ωηχπιϊ ξτεψρξϊ). λωπϊ δμιγδ δν φιιπε ΰϊ ωπϊ 1745, εξχεν δμιγδ α"τμρθιπδ", "μΰο ΰϊδ ψεφδ μπρες?" "μτμρθιπδ", εδμαμψιν δβψξπιν ψεωξιν. διιϊδ δεψΰδ ξξτχγι δδβπδ μδωξιγ λμ ϊςεγδ ξζδδ ωδιιϊδ μξςτιμιν.


ωςψ δξηπδ αλπιρδ μξηπδ ηιθΰε ΰϊ δξςτιμιν α- γι. γι. θι., εδλμ αμιεει ψςω εξεζιχδ ωδεςαψε αψξχεμιν, λξε αξηπεϊ δπΰφιν. ξραια μξηπδ διε βγψεϊ ϊιμ εςξγεϊ ωξιψδ ςν ηιιμιν ξζειπιν.

ηιι δξηπδ δϊΰψβπε ξδψ, λι λεμν διε ψβιμιν μηιι ξηπδ. ριγψε ΰϊ δξβεψιν αφψιτιν μτι δξημχεϊ, γΰβε μαιωεμ εβν μΰελμ λωψ, ειιηγε ξχεν μαιϊ λπρϊ. λςαεψ ξρτψ ιξιν δεαΰε ξωΰιεϊ ξζεο ξδβ'ειπθ, εμαρεσ πτϊη δξηπδ εδερψδ δωξιψδ.

ωμιηι δξτμβεϊ εψΰωι δχαεφεϊ δϊΰψβπε εωμιηι δδβπδ ιλμε μςζεα.

διε ΰμδ ιξι δηβιν. αφτεο βψξπιδ διδ λαψ χψ, εξδωξιλεϊ ωηεμχε δλιπε δηιιθιν ημιτεϊ, ελεμο, λξεαο, αΰεϊε φας – ηεν.

ρεσ γαψ
αχψα ζδ πιφηε δξςτιμιν. αψιθπιδ δηζιψδ ΰϊ δξπγθ ωμδ ςμ τμρθιπδ μΰε"ν, εδιΰ δρϊξλδ ςμ δξμφϊ εςγδ χεγξϊ ωμ δΰε"ν, εδξμιφδ ςμ ημεχϊ ΰψυ ιωψΰμ μωπι δςξιν.

μχψΰϊ δηεψσ δεςαψε ιεωαι δξηπεϊ μωπι ξηπεϊ ηεψσ αΰζεψ ΰΖξγΖο. ψεα ξςτιμι ΰχρεγερ δεαΰε ϊεκ ηφι ωπδ μΰψυ, ημχν αγψκ ωμ ςμιιδ γ' (γψλεπιν επιιψεϊ ξζειτιν), εημχν δχθο ΰηψι χεν δξγιπδ.

ξρτψ πιλψ ωμ δπεςψ βειρ μβη"μ (βιερ ηευ μΰψυ), εαξρβψϊε ςμε ΰψφδ, εςν αεΰν ΰψφδ ωεϊτε αχψαεϊ ξμηξϊ δωηψεψ.

ΰιο ρτχ ωςξιγϊν αβαεψδ ωμ ξςτιμι ΰχρεγερ, ϊψξδ ϊψεξδ ξωξςεϊιϊ μδηζψϊ δξπγθ εδημθϊ δΰε"ν α- 29 απεαξαψ, εαςχαεϊιδ δλψζϊ δχξϊ δξγιπδ.

ψωιξδ ημχιϊ ωμ ρτψιν απεωΰ "ΰχρεγερ"
1. αεβπψ πηεν," ρτιπεϊ δξψι - δδςτμδ 1948-1945", ξωψγ δαιθηεο, ϊωπ"β 1993.
2. γβπι πιρο, " ιφιΰϊ ΰιψετδ - ΰχρεγερ ξωγψϊ ", ξωψγ δαιθηεο, ϊωπ"γ 1994.
3. γψεζ'ι ζ'χ, "τψωϊ ΰχρεγερ αΰεψ ηγω", ϊμ ΰαια, ςν ςεαγ, ϊωμ"α.
(ρτψ χψιΰδ πΰδ εξτεψθ).
4. ηαρ αψλδ, "δρτιπδ ωπφηδ: χεψεϊ 'ιφιΰϊ-ΰιψετδ ϊω"ζ'", ξςψλεϊ, ϊω"θ.
(λεμμ ςγειεϊ ΰιωιεϊ ωμ δτςιμιν αξαφς).
5. ημξιω ΰαιαδ, " ΰχρεγερ - δριτεψ δΰξιϊι : τψωϊ ΰπιιϊ δξςτιμιν "ιφιΰϊ ΰιψετδ ϊω"ζ"", ϊμ ΰαια, δςξεϊδ μηχψ ξςψλεϊ δδςτμδ ς"ω ωΰεμ ΰαιβεψ, ϊω"ο 1990. ?
(δρτψ δεΰ δξηχψ δψηα αιεϊψ).
6. ρμεφχι ιδεγδ, αϊεκ "ρτψ ϊεμγεϊ δδβπδ", λψκ ωμιωι, ημχ ωπι, ϊμ ΰαια,ςν ςεαγ, ϊωμ"β 1973.
7. Holly, David C., "Exodus 1947", Boston, Little, Brown [1969].
8. Siebecke Horst, "Operation Oase: die Wahre Geschichte der 'Exodus', Muenchen, P. List, C1984
9. Schwarberg Gόnther, "Die letzte Fahrt der Exodus", Goettingen, Steidl, 1988.
ψωιξδ αιαμιεβψτιϊ ξμιΰδ πιϊο μξφεΰ αρτψδ ωμ γψ' ΰαιαδ ημξιω "ΰχρεγερ δριτεψ δΰξιϊι" (ξρτψ 5 μςιμ)



μξιγς περσ:
info@exodus1947.org

 ςιφεα εαιφες ςμ ιγι φμ δψιν αιϊ ΰωλπζ